Şu Satranç Ve Tavla Mevzusuna Bir Açıklık Getirelim

İslam temelli hususları bazı topluluklar anlamakta güçlük çekiyor ya da anlamak istemiyorlar. Burada bizlere düşen görev zengin bir izahtır…

Böyle bir konuya ayrıca yazı yazmak yerine, eğitimim ile alakadar olmayı yeğlerdim baştan söyleyeyim. Ya da medeniyetimize seviye atlatacak mevzular hakkında yazmak isterdim. Ancak sosyal ağlarda hatalı ya da eksik izahtan dolayı bir husus nedeniyle İslam ile alay ediliyor. Biz inanan kesim olarak bu durumdan çok muzdaripiz, incinmekten bıktık. İşte bu yüzden kendimce mevzuyu izah etmeye çalışacağım.

Kendimden Bir Örnek Vereyim

1- 3.000 saat Age of Conan
2- 2.900 saat Dota2
3- 1.425 saat Europa Universalis IV
4- 298 saat War of the Roses

Not: Sadece dört tane yazdım… Daha Total War serileri var da onlar ile ne kadar vakit geçirdiğimi hesaplayamıyorum. Diğer tekil oyunları ise hiç yazmadım…

Yukarıda gördüğünüz 4 oyuna toplam 7.623 saat harcamışım ve bu da 27 yaşında olan benim için 1 sene demek. Evet, 27 yaşımın 1 senesi bu dört oyunla geçmiş.

Açık da konuşayım, bu oyunları oynarken namaz ibadetimi kaçırdığım oldu, eğitimime kötü yönde etki ettiği de oldu, belki 10 kilo daha zayıf olacaktım ancak bu oyunlar ile meşgul iken oturduğum yerde yediğim atıştırmalık ara öğünler kilo almama sebep oldu yani vücuduma zarar da verdim, aileme daha fazla vakit ayırabilirdim ancak oyunlarda eğlenmeyi tercih ettim ve son olarak bu 4 oyunu almakla yetinmedim görsellik dışında hiçbir katkısı olmayan kozmetik ürünlere de fazladan para harcadım… Şükür ki sadece “müptelası” değilim, bu oyunlar hayatımda olmazsa, yokluklarını aramam.

Şimdi özetleyecek olursak

  • Dini görevlerimi yerine getirmede aksaklık (Dini görevlerimi yerine getirememem emirleri uygulamadım manasına gelir ve günahtır)
  • Eğitim/iş alanında aksaklık (Medeniyetim yükselmeyi beklerken benim buna aksaklık ederek katkıda bulunmam vebaldir, diyeti vardır.)
  • Sağlığa zarar (İnsanın bedenine zarar vermesi haramdır)
  • Sosyal ilişkilerde aksaklık (Çevreme olan haklarımı yerine getirememem vebaldir, diyeti vardır.)
  • Maddi israf (İsraf haramdır)

Her ne kadar bilinçli biri de olsam da bu dijital oyunlar beni eğlendirirken ve güzel vakit geçirmeme vesile olurken genel çerçevede bana zararlı da olmuş. Zararları en aza indirmek ya da yok etmek, adeta bir iş üzerinde çalışıyormuş gibi planlı olmayı gerektiriyor. Bu da “eğlence” unsurunu yok edeceği için bunaltıcı bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Yani konuşurken kolay da olsa gerçekten dengeyi tutturmak pek de kolay değil.

Satranç ve Tavla Mevzusu

Bundan 1500 yıl önce eğlence unsurları nedir bir düşünün? İnsanların o zamanki dijital ya da fiziki eğlence unsurları arasında, coğrafyamız için, bu iki oyun öne çıkıyor. Biri Roma biri İran üzerinden İslam Coğrafyası’na giriş yapıyor.

Davası için canla başla çalışması gereken insanların, yararından çok zararı olan eğlencelere dalıp gitmesi, öz sorumluluklarını yerine getirememesi ve hatta eğlenceler sebebiyle inanç akaidlerine ters düşecek belalara bulaşması sonucu uyarılar da gecikmiyor.

Satranç ve tavla hakkında hadisler mevcuttur. Hatta satrançtaki taşlar bir nevi mini put olarak da değerlendirildiğinden bazı ayetlerin bu eğlence unsurlarını da kapsadığı söyleniyor.

Ekranların tanıdığı bir hoca, bu hadisleri internette yayınlanan videosunda dile getirmiş. Mevzu anlamayan, bilmeyen, İslam’a karşı bir önyargılı ve direkt düşman olan topluluklar olduğu için bu video içeriği internette “alay malzemesi” oldu. Bu beni ciddi anlamda incitiyor. Çünkü benim gibi kişiler bu tür hadisleri anlayabilirken. İslam’a uzak olan “düz mantıkçılar”, “materyalistler” ve “ulus devletçiler” anlayamıyor.

Bunun önüne geçmek için hocaların dikkatli ve izahlarında zengin bir tutum takınmalılar. Konuları günümüzdeki örneklerle bağdaştırmaları da yukarıda işaret ettiğim kesimlerin anlatılanı anlamasına olanacak sağlayacağı için istenmeyen durumların yaşanmasını engellerler diye düşünüyorum.

Şimdi o hocanın yapmadığını, ben kendi çevrem için yapmak için burada uğraş veriyorum, umarım faydası olur.

1500 Sene önce Satranç/Tavla Bugün Dijital Oyunlar/Futbol…

Olayı anlamayıp, Müslüman arkadaşlarını incitenlere sesleniyorum burada. Direkt düşman olanlarla diyeceğim hiçbir şey yok zaten.

Biraz önce kendimden verdiğim örneği okudunuz. Teknolojinin gelişimi şu anki dönemde insanların asli görevlerini yerine getirme hususundaki aksaklıklarını telafi etme şansı tanıyor. Ancak 1500 sene önce için konuşursak aksaklık yaşanan hayat unsurlarında geri dönüşün olmadığı su götürmez bir gerçektir. Hatta bugün bile bazı aksaklıkları telafi edemiyor ve ceremesini hayattayken çekiyoruz…

Yani bu uyarıların temelinde mevzu insanın, dünya hayatındaki en değerli kavramlarından biri olan “zaman”ı değerlendirememesi, hatta kendine zarar verecek şekilde harcaması ve sorumluluklarını yerine getirmediği için maddi ve manevi olarak başta ailesi olmak üzere medeniyetine zarar vermesi ile ilgili.

Dün satranç tavla bu tür durumlara gebe olurken bugün ise futbol, dijital oyunlar (bkz yukarıda 10 numara kendimden örnek verdim) ve benzeri diğer uğraşlar istenmeyen durumlara gebe olabiliyor.

Haram Mübah Çizgisi

İmam Nevevî’nin de belirttiği gibi, satrancın mubah sayılması için dört şartın mevcut olması gerekir:

1. Satranç oynayanlar, oyuna dalmak suretiyle namazın gecikmesine meydan vermemelidir.
2. Satranç, kumara yol açacak şekilde para ve benzeri bir menfaat karşılığında oynanmamalı, yani kazanan ve kaybeden bir şey alma şartını koşmamalıdır.
3. Oynayanlar, oyun esnasında dillerini kötü sözlerden yalan, gıybet ve küfürden sakındırmalıdır.
4. Satranca alışan kimseler, ondan vaz geçemeyecek kadar müptelâ olmamalıdır.

Bir madde daha eklenebilir. 5. Satranç taşları dikili şekilli taşlar yerine gölgesi neredeyse yok denecek bir pul ve pul üzerinde hangi taş olduğunu izah edecek bir işaret şeklinde hazırlansa Kur’an’ı Kerim’deki Maide suresindeki dikili taş/put kategorisinden çıkmış olur. Böylesi daha İslami’dir.

Dipnot: Atlanmaması gereken bir nokta daha var. Şah adı verilen taş tepesinde genelde haç olduğundan “Hristiyan adet taklidi” konusuna giriyor burada bir sıkıntı vardır. Üsteki önerim uygulanırsa çok çok güzel olur.

Sonuç

Müslüman bireyler, alametken adetleşmiş ya da sadece adet iken genelleşmiş herhangi bir şey ile ilgilenirken İslam’i bir çerçeve dışına çıkmamaya özen gösterecek. Ya da alternatif oluşturacak ve bu alternatif de İslami kaideleri aşmayacak türde olacak. Tuvalet yapmaktan tutunda satranç oynamaya kadar her alanda düstur böyle olamalı. Daha ince detaylar için benim buraya yazmadığım hadis ve ayetleri farklı kaynaklardan araştırarak öğrenebilirsiniz.

Gayrimüslim bireyler, kendileri gibi inanmayanların inanışlarına ve hayatlarını idame ettirme şekillerine karşı saygı duyacak alay etmeyecek. Gerçi bu bu madde aslında her insan için geçerli. Ama bugün ben bir Müslüman olarak, başka inanış söylemleri ve kaideleri ile alay etmiyorsam ve çevremde gördüğüm benle aynı ülkede yaşayıp aynı aynı atmosferden hava soluyanlar bu alay işlemini gerçekleştiriyorsa belli bir kesimde sıkıntı var demektir diye düşünüyorum.

Müslümanım deyip, bir gayrimüslim bir müslüman gibi yaşayan arkadaşların da ciddi bir şekilde bu tür mevzular hakkında yorum yapmayı bırakıp kişiliklerini bir an evvel kazanma vetirelerini tamamlamaları lazım. Bir öyle bir böyle olmaz. Ya müslümansındır ya da değil, sonra uyarınca kızıyorsunuz 🙂

Son sözleri yazalım artık. Sonuç olarak X, Y, Z farketmiyor İslam’ın yasak dediği öğeler, bir uğraşta görünüyor ise doğrudan ya da dolaylı yoldan Müslüman birey için haram ya da mekruh olabiliyor. Müslümanlar, İslami çerçeveden dışarı çıkmamalı “çıkmadan yapılamıyor” ise İslami alternatifler üretilmelidir.

Ve en nihayetinde bu konular Müslümanlar’ı bağlayan ince detaylar olduğu için, inanmayan arkadaşların ya da farklı inanışlardaki arkadaşların konu hakkında yorum yapması da abuktur, yani ben şimdi kalkıp Hinduism neden ineklere bu kadar önem veriyor diye sormuyorum, çünkü araştırdım öğrendim ve “böyle şey mi olur” diye de yadırgayıp haddim olmayan tahliller yapmıyorum. İnanmayan ve farklı inanışlardaki kişilerden, İslam’a karşı da bu duruşu bekliyoruz.

Umarım faydalı olmuşumdur, iyi geceler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir